Europa wordt doorgelicht

27/02/2001

Europa wil de komende twee maanden zijn instellingen en agentschappen grondig doorlichten. ,,Het gaat ons niet om fraude of onregelmatigheden, maar om meerwaarde en effectiviteit. Het zijn instellingen, waarin veel gemeenschapsgeld omgaat', aldus Lousewies van der Laan (D66).

Door onze correspondent Frans Boogaard

Europa wil de komende twee maanden zijn instellingen en agentschappen grondig doorlichten. Ook eerbiedwaardige instituten als het Hof van Justitie en de Europese Rekenkamer worden bekeken. In totaal gaat het om vier instellingen en twaalf agentschappen met samen meer dan 3500 personeelsleden en een jaarbudget van bijna 1,3 miljard gulden.

Het onderzoek wordt ingesteld omdat het Europees Parlement ontevreden is over het functioneren van een aantal EU-organen. ,,Het gaat ons niet om fraude of onregelmatigheden, maar om meerwaarde en effectiviteit. Het zijn instellingen, waarin veel gemeenschapsgeld omgaat', aldus Lousewies van der Laan (D66).

Als vice-voorzitter van de invloedrijke begrotingscontrolecommissie bereidt zij de doorlichting voor. Twee jaar geleden legde deze commissie de basis voor het collectieve ontslag van de Commissie-Santer met het besluit het dagelijks bestuur van de EU kwijting te onthouden over haar uitgaven.

Van der Laan erkent dat zij met haar doorlichting een bommetje legt onder de EU-instellingen. ,,Maar', zegt zij, ,,wie aantoont waar voor zijn geld te leveren, hoeft niet te vrezen.'

De klachten over diverse organen variëren van `passief', `gesloten' en `ondoorzichtig' tot `overbodig'. De grootste twijfels bestaan over het Economisch en Sociaal Comité, jaarbudget bijna 180 miljoen gulden, dat de EC adviseert namens de werkgevers-, vakbonds- en consumentenwereld. ,,Redelijk zinloos', stelt Van der Laan.

,,Al die groepen lobbyen ook nog apart. Sommige leden zeggen dat het grootste voordeel is dat ze tweemaal per jaar gratis vergaderruimte hebben. We moeten het leven van dit soort organen niet rekken omdat ze al 40 jaar bestaan.'

Ook op de Europese Rekenkamer, doorgaans een trouw EP-bondgenoot, is veel kritiek. De rekenmeesters weigeren fraudeurs en verspillers te identificeren. Van der Laan: ,,Elk jaar zeggen ze dat het foutenpercentage onaanvaardbaar hoog is en elk jaar weer vertikken ze te zeggen om welke landen of sectoren het gaat. Daar kunnen wij dus niks mee.'

In drie gesprekken met Rekenkamer-president Karlsson heeft het EP al uitgelegd dat naming and shaming de effectiviteit van zijn organisatie flink zou kunnen opkrikken. Ook het zes jaar oude Comité van de Regio's, jaarbudget 78 miljoen, moet onder het mes. Over het Hof is het EP terughoudend. Wel wil het weten waarom uitgerekend deze eerbiedwaardige instelling vijf jaar lang zonder huurcontract in een pand zetelde. Kosten 77 miljoen gulden.

Volgens Van der Laan wil het EP met de doorlichting het signaal afgeven dat EU-instellingen en de op nog groter afstand opererende agentschappen niet langer ongecontroleerd door het leven kunnen gaan. ,,Zij stellen onze milieuwetgeving op, controleren ons drugsbeleid, registreren merken of waken tegen racisme en xenofobie. Het feit dat sommige zichzelf bedruipen, ontslaat ons niet van de plicht ze te controleren. Concreet gaat het om de fundamentele vraag wie het in Europa eigenlijk voor het zeggen heeft.'

Terug